Als zzp’er ken je het vast: er komt geld binnen, er gaat geld uit. Maar weet je precies wanneer? Een goede cashflow planning geeft je grip op je liquide middelen, voorkomt verrassingen en helpt je ondernemen met rust. In dit artikel krijg je heldere handvatten om een cashflowplanning te maken, inclusief stappen, voorbeelden, veelgemaakte fouten en een checklist. Ideaal als je wilt dat je financiële huishouding niet alleen klopt, maar ook toekomstbestendig is.
Het probleem: waarom een cashflow planning essentieel is
Veel zelfstandig ondernemers focussen op winst of omzet, maar vergeten of onderschatten de timing van betalingen: wanneer komt het geld binnen, wanneer moet je uitgaven doen? Die mismatch veroorzaakt stress, leidt tot onnodige leningen of zelfs betalingsproblemen.
Een cashflowplanning (liquiditeitsplanning) is een begroting waarin je inschat hoeveel geld er komt binnen en gaat uit over een bepaalde periode, bijvoorbeeld per maand of kwartaal.
Belangrijke signalen dat je cashflowplanning mist of niet werkt:
- Je hebt iedere maand of kwartaal krap geld, terwijl de omzet op zich goed is.
- Je weet niet exact wanneer facturen betaald zullen worden.
- Je moet vaak lenen of uitstellen omdat betalingen beter later hadden kunnen plaatsvinden.
Regels en percentages die je moet kennen
Hoewel cashflowplanning vooral om timing gaat, zijn er wel wat administratieve zaken waar je op moet letten:
- Je moet weten hoeveel geld er in je zaak komt, wat de kosten zijn en wanneer je geld nodig hebt.
- Houd rekening met belasting- en btw-momenten. Bijvoorbeeld: btw-afdracht per kwartaal of voorlopige aanslagen inkomstenbelasting.
- Plan pieken in kosten, investeringen of reserveringen ruim van tevoren.
Er is geen vaste “percentage cashflowreserve” voorgeschreven, maar het is verstandig om een buffer te plannen van minimaal één tot drie maanden vaste lasten om onzekerheden op te vangen.
Voorbeelden: hoe ziet een eenvoudige cashflow planning eruit?
Hier twee concrete voorbeelden voor een zzp’er:
- Voorbeeld A – Maandelijkse planning
Stel: vaste lasten €2.000 per maand, variabele kosten gemiddeld €1.000. Je hebt wisselende opdrachten: maand 1 ontvang je €5.000, maand 2 ‘slechts’ €3.000.
Je planning toont:
– Maand 1: inkomsten €5.000 – kosten €3.000 = €2.000.
– Maand 2: inkomsten €3.000 – kosten €3.000 = €0.
Je ziet direct: maand 2 is krap. Je kunt vooraf plannen: extra in maand 1 sparen of extra opdrachten in maand 2 zoeken. - Voorbeeld B – Kwartaalplanning met investeringspieken
Stel je gaat in kwartaal 2 investeren in nieuwe apparatuur (€6.000) en hebt inkomsten gepland van €12.000, kosten exclusief investering €9.000.
Netto effect kwartaal: €12.000 – €9.000 – €6.000 = –€3.000.
Je ziet: zonder reserve of extra opdracht kom je in de min. Je kunt dan vooraf plannen: extra inkomsten genereren of investering spreiden.
Veelgemaakte fouten bij cashflow planning (en hoe je ze voorkomt)
- Te optimistische aannames – Bijvoorbeeld denken dat alle facturen meteen betaald worden. Realiteit: betalingstermijnen en vertragingen bestaan. Plan conservatief.
- Geen onderscheid tussen winst en liquiditeit – Winst betekent niet automatisch dat het geld op de bank staat. Liquiditeit gaat over wanneer geld binnenkomt en uitgaat.
- Geen buffer inbouwen – Onverwachte kosten of vertraagde betalingen kunnen je planning verstoren.
- Planning niet updaten – Een planning eenmalig maken en vergeten helpt je niet. Update maandelijks of zodra er iets verandert.
- Belastingbetalingen vergeten – Grote uitgaven zoals belastingaanslagen kunnen je cashflow onder druk zetten als je ze niet meeneemt.
Stappenplan: zo maak je je eigen cashflow planning
- Inventariseer je vaste lasten: huur, verzekering, abonnementen, software, privé-onttrekkingen.
- Schat je variabele kosten: marketing, materialen, reizen, belastingen.
- Plan je inkomsten: bekijk opdrachten, factuurtermijnen en seizoensinvloeden. Wees realistisch.
- Maak een overzicht per periode: maand of kwartaal. Trek uitgaven van inkomsten af en zie je saldo.
- Voeg investeringen en belastingbetalingen toe: plan wanneer deze uitgaven vallen.
- Analyseer het verloop: wanneer dreigt krapte, wanneer heb je ruimte?
- Bouw een buffer in: hanteer bijvoorbeeld één tot drie maanden vaste lasten als reserve.
- Update en monitor: check maandelijks of je planning nog klopt.
- Gebruik tools of templates: bijvoorbeeld een cashflowtemplate of spreadsheet.
- Voer actie uit: plan extra opdrachten of stel investeringen uit als dat nodig is.
Tip: met de cash flow template zie je direct waar een tekort dreigt, dit kleurt dan rood. Download deze template hier en begin direct (te gebruiken voor meerdere jaren).
Samenvattende checklist
- Vaste lasten ingepland
- Variabele kosten berekend
- Inkomsten realistisch ingeschat
- Investeringskosten en belastingbetalingen toegevoegd
- Periode-overzicht gemaakt (saldo positief/negatief)
- Buffer bepaald (minimaal 1–3 maanden)
- Planning regelmatig bijgewerkt
- Tools/templates gebruikt
- Actie gepland bij verwachte krapte
Start nú met jouw cashflowplanning
Wil je direct aan de slag? Download de template “Cashflowplanning zzp” waarmee je eenvoudig je eigen planning invult.
